{"id":1267,"date":"2025-11-18T15:32:54","date_gmt":"2025-11-18T15:32:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/?post_type=poster&#038;p=1267"},"modified":"2025-11-18T15:32:54","modified_gmt":"2025-11-18T15:32:54","slug":"propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas","status":"publish","type":"poster","link":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/","title":{"rendered":"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas"},"content":{"rendered":"<h2>Antecedentes<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">La gastronom\u00eda hondure\u00f1a, con ra\u00edces lencas, afrodescendientes y de diversos grupos \u00e9tnicos, se caracteriza por el uso de plantas nativas como parte de su herencia cultural. Sin embargo, el cultivo de estas plantas enfrenta retos ambientales y de sostenibilidad que limitan su disponibilidad. Para abordar esta problem\u00e1tica, se propone la integraci\u00f3n de huertos automatizados en la Escuela de Gastronom\u00eda, lo que permitir\u00eda asegurar ingredientes frescos, preservar la tradici\u00f3n y fomentar pr\u00e1cticas m\u00e1s innovadoras y sostenibles.<\/span><\/p>\n<h2>Objetivo<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Proponer el dise\u00f1o de un sistema de huerto automatizado para la Escuela de Gastronom\u00eda de UNITEC, destinado al cultivo de hierbas end\u00e9micas empleadas en la elaboraci\u00f3n de platillos representativos de la cocina hondure\u00f1a. Asimismo, se busca identificar las plantas espec\u00edficas y los tipos de huertos que puedan integrarse para desarrollar un sistema sostenible y automatizado, optimizando la producci\u00f3n de ingredientes frescos y apoyando la preservaci\u00f3n de la tradici\u00f3n culinaria del pa\u00eds.<\/span><\/p>\n<h2>Metodolog\u00eda<\/h2>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">La investigaci\u00f3n identifica hierbas end\u00e9micas esenciales en la gastronom\u00eda \u00e9tnica <\/span>hondure\u00f1a, usadas como condimentos e ingredientes clave.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Estas plantas son fundamentales para platillos tradicionales que preservan la identidad <\/span>cultural del pa\u00eds.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Se analizaron condiciones como humedad, temperatura, iluminaci\u00f3n y agua para definir el cultivo adecuado.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Estas variables guiaron el dise\u00f1o del huerto automatizado, incluyendo sensores y <\/span>actuadores para una producci\u00f3n eficiente.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Resultados<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Las hierbas mostradas en la tabla 1 son ampliamente utilizadas por las etnias ind\u00edgenas en Honduras, en la cuales tenemos los Lencas, Chort\u00ed, Tolupanes. Pech, Tawahkas. Misquitos, y Gar\u00edfunas. Estas etnias utilizan los cultivos tradicionales como su dieta primaria y c\u00f3mo plantas medicinales, lo cual enriquece la cultura de su cocina.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Los huertos automatizados emplean diversos sensores y actuadores para monitorear y controlar la climatizaci\u00f3n en las etapas de cultivo, adaptando las condiciones a las necesidades de cada planta para optimizar la eficiencia y sostenibilidad, como se detalla en la Tabla 2, que presenta los tipos de huertos a considerar seg\u00fan el espacio y las condiciones para una producci\u00f3n local.<\/span><\/p>\n<h2>Conclusiones<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Para el desarrollo del primer prototipo de huerto automatizado destinado al cultivo de hierbas end\u00e9micas, se seleccionar\u00e1 la versi\u00f3n m\u00e1s sencilla: el huerto vertical. Esta elecci\u00f3n se fundamenta en su menor requerimiento de espacio, lo que lo hace ideal para la fase experimental. Se llevar\u00e1n a cabo pruebas de control y variables con las plantas especificadas en la Tabla 1, con el objetivo de explorar las condiciones \u00f3ptimas que permitan escalar la siembra hacia una mayor producci\u00f3n.<\/span><\/p>\n","protected":false},"featured_media":1268,"template":"template-poster-p2025.php","categories":[12],"colaboracion":[19,17],"investigador":[69,74,75,70,68,71,72,73],"tipo":[7],"class_list":["post-1267","poster","type-poster","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-12","colaboracion-unitec-escuela-de-arte-diseno","colaboracion-unitec-facultad-de-ingenieria","investigador-andre-alvarado","investigador-arlet-acuna","investigador-cinthia-quant","investigador-fabio-molina","investigador-favell-nunez","investigador-jose-munoz","investigador-juan-romero","investigador-ottoniel-rodriguez","tipo-impresos"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Antecedentes La gastronom\u00eda hondure\u00f1a, con ra\u00edces lencas, afrodescendientes y de diversos grupos \u00e9tnicos, se caracteriza por el uso de plantas nativas como parte de su herencia cultural. Sin embargo, el cultivo de estas plantas enfrenta retos ambientales y de sostenibilidad que limitan su disponibilidad. Para abordar esta problem\u00e1tica, se propone la integraci\u00f3n de huertos automatizados [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Conicieti\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1040\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/\",\"url\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/\",\"name\":\"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-18T15:32:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg\",\"width\":1040,\"height\":2560,\"caption\":\"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Posters\",\"item\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/sala-de-posteres\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/\",\"name\":\"Conicieti\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#organization\",\"name\":\"Conicieti\",\"url\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/logo-conicieti-2024-ingles.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/logo-conicieti-2024-ingles.png\",\"width\":800,\"height\":307,\"caption\":\"Conicieti\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas","og_description":"Antecedentes La gastronom\u00eda hondure\u00f1a, con ra\u00edces lencas, afrodescendientes y de diversos grupos \u00e9tnicos, se caracteriza por el uso de plantas nativas como parte de su herencia cultural. Sin embargo, el cultivo de estas plantas enfrenta retos ambientales y de sostenibilidad que limitan su disponibilidad. Para abordar esta problem\u00e1tica, se propone la integraci\u00f3n de huertos automatizados [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/","og_site_name":"Conicieti","og_image":[{"width":1040,"height":2560,"url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/","url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/","name":"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg","datePublished":"2025-11-18T15:32:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BI_113-scaled.jpg","width":1040,"height":2560,"caption":"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/poster\/propuesta-de-huerto-automatizado-para-hierbas-endemicas\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Posters","item":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/sala-de-posteres\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Propuesta de huerto automatizado para hierbas end\u00e9micas"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#website","url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/","name":"Conicieti","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#organization","name":"Conicieti","url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/logo-conicieti-2024-ingles.png","contentUrl":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/logo-conicieti-2024-ingles.png","width":800,"height":307,"caption":"Conicieti"},"image":{"@id":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/poster\/1267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/poster"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/poster"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1267"},{"taxonomy":"colaboracion","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/colaboracion?post=1267"},{"taxonomy":"investigador","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/investigador?post=1267"},{"taxonomy":"tipo","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unitec.edu\/conicieti\/wp-json\/wp\/v2\/tipo?post=1267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}